منتسكيو

ترجمۀ: علی اکبر مهتدی

فساد اصول حکومت اشرافی حکومت اشرافی وقتی فاسد میشود که اقتدار عیان خودسرانه شود در اینصورت نه فرماندهان پرهیزکار خواهند بود نه فرمانبرداران، وقتی خانواده های سلطنتی قوانین را مراعات میکنند وضعیت حکومت اشرافی مثل یک حکومت مشروطه ئی میشود که چندین پادشاه داشته باشد و در عین حال آن پادشاهان از قوانین اطاعت بکنند اما وقتی قانون را اطاعت نکنند وضعیت مثل یک حکومت استبدادی است که چند پادشاه مستبد در رأس آن باشند، در چنین صورتی فقط اشراف جامعه را تشکیل میدهند و جمهوریت میان آنان ادامه دارد و توده به منزله هیچ میشود. جمهوریت در میان هیئت حاکمه و اصول حکومت استبدادی در میان فرمانبرداران و توده مستقر میگردد و در نتیجه دو هیئتی در کشور بوجود می آید که بکلی با یکدیگر متباین و مخالف هستند. در حکومت اشرافی فساد وقتی به منتهای درجه میرسد که اشرافیت موروثی شود و اشراف دیگر نتوانند هیچگونه اعتدال داشته باشند در چنین وضعیتی اگر عده از اشراف کم باشد، اقتدار آنها بیشتر ولی امنیت آنها کمتر است و هر گاه شماره آنها زیاد باشد قدرت آنها کمتر و امنیت آنها بیشتر میشود و روز به روز قدرت زیاد تر و امنیت تقلیل می یابد تا برسد به استبداد که حد اکثر اقتدار، خطر را در بر دارد، پس زیادی عده اشراف در حکومت اشرافی و موروثی باعث تخفیف شدت حکومت میشود، ولی چون تقوا در این طرز حکومت کم است اشراف دچار روح بیحالی و تنبلی و لاقیدی خواهند شد و در نتیجه حکومت نه قدرت خواهد داشت نه حرکت. حکومت اشرافی وقتی میتواند قوت و اصول حکومت خود را حفظ کند که زمامداران احساس کنند خستگی و خطر فرماندهی بیش از لذت آنست و دولت دارای وضعیتی باشد که از عوامل خارجی پرهیز نموده و متوحش باشد و بداند که امنیت او وابسته به عوامل داخلی است زیرا همانطور که مختصری اعتماد باعث افتخار و امنیت در حکومت مشروطه میشود در جمهوریت اشراف باید بر عکس از یک چیزی بیمناک باشند تا محکم و محفوظ بمانند. قوانین یونان برای این محفوظ ماند که از ایرانیان میترسیدند کارتاژوروم چون از هم میترسیدند محکم و محفوظ ماندند چیز عجیبی است، عکس العمل امنیت در حکومت اشرافی زیرا هر اندازه که این قبیل حکومت ها دارای امنیت باشند به همان اندازه مانند آبهای راکد مستعد گندیدن و فاسد شدن میباشند. فساد اصول حکومت مشروطه

همانطور که در باب دموکراسی گفتیم وقتی ملت بطرف آزادی مفرط برود و بخواهد تمام اختیارات را در دست خود بگیرد و مجلس و زمامداران و قضات را از مشاغل خود محروم نماید حکومت دموکراسی از بین میرود در حکومت مشروطه هم وقتی اختیارات شهرداریها و قوه قضائیه و سایر هیئت های زمامداری را از بین ببرند حکومت مشروطه فاسد میگردد، فرقی که دارد اینست در دموکراسی کار به استبداد عمومی میکشد در مشروطه منجر به استبداد و تسلط یکنفر میگردد. یکنفر مؤلف چینی میگوید:«علت نابود شدن سلسله های تسین و سوئی این بود که پادشاهان بجای اینکه یک بازرسی کلی و نظارت عمومی در امور کشور بنمایند خواستند در امور شخصاً مداخله کنند» مؤلف چینی علت فساد تمام حکومتهای مشروطه را تقریباً روی همین اصل بیان مینماید. حکومت مشروطه وقتی فاسد میشود که پادشاه بجای تبعیت از قوانین و رسوم جاریه تصور کند قدرت در بر انداختن رسوم و قوانین است. حکومت مشروطه وقتی از بین میرود که شاه از روی هوا و هوس مشاغل بعضی از اشخاص را از دستشان گرفته خود سرانه به اشخاص دیگر بدهد و بطور کلی از هوا و هوس خود بیشتر از اراده خود تبعیت نماید. حکومت مشروطه وقتی تلف میشود که پادشاه همه چیز را برای خود بخواهد و منحصر به خود کند دولت را به پایتخت و پایتخت را به دربار و دربار را به شخص خودش منحصر کند و بس. بالاخره حکومت مشروطه وقتی فاسد شده و از بین میرود که پادشاه قدر وضعیت و اقتدار خود محبت ملت را نسبت به خویش ندانسته و احساس نکند که بین ملت خود در امان است زیرا پادشاه مشروطه همواره در بین ملت خویش احساس محبت و امنیت خاطر میکند و بر عکس یک سلطان مستبد همواره در بین ملت خود در خطر است. دنباله همین موضوع اساس حکومت مشروطه وقتی فاسد میشود که مقامات اولیه از لحاظ اطاعت نسبت به شاه وضعیت بندگی را پیدا کنند و احترامات بزرگان را در انظار ملت کم نموده و از بین ببرند و آنانرا وسیله اقتدارات پست خود سرانه نمایند و همچنین وقتیکه مقامات را به اشخاص بد نام و ننگین بسپارند زیرا در مشروطه اشغال مقامات عالیه باید با شرافت توأم باشد نه پستی و رذالت. اساس حکومت مشروطه وقتی از بین میرود که پادشاه عدالت را مبدل به سختگیری کند، مثل امپراطور روم و از جمله آنها کمد که یک کله مدوز را بسینه خود نصب میکرد و این قیافه مهیب و تهدید آمیز را به مجسمه های خود هم میداد. اصول حکومت مشروطه وقتی فاسد میشود که اشخاص دنی الطبع و پست فطرت به بزرگی ناشی از بندگی خود مباهات کنند و بندگی پادشاه در نظرشان بقدری جلوه کند که به هیچوجه در فکر میهن نباشند. همانطوریکه گفته شد و در تمام ازمنه دیده شد هر قدر قدرت پادشاه زیاد تر باشد امنیت او کم تر می شود پس اگر درباریان این قدرت را فاسد کرده و ماهیت آنرا تغییر دهند آیا بر علیه خود شاه قیام نکرده اند؟ خطراتیکه فساد اصول حکومت مشروطه در بر دارد اگر دولت از یک رژیم معتدل به رژیم معتدل دیگر مبدل شود مثلاً اگر از جمهوریت به مشروطیت یا از مشروطیت به جمهوریت تبدیل یابد چندان خطری نخواهد داشت ولی خطر وقتی است که دولت از یک حکومت معتدل سقوط کرده به رژیم استبداد بیفتد. هنوز هم اغلب ملل اروپا تحت تأثیر حکومت اخلاق و رسوم زندگی میکنند، اما اگر به واسطه سوء استفاده طولانی از اقتدار یا در اثر فتوحات، استبداد بر قرار گردد، دیگر نه اخلاق و نه مقتضیات آب و هوا، نمیتواند از این استبداد جلوگیری کند و در قاره زیبای جهان (اروپا) طبایع بشری از آلامی که بر اثر استقرار استبداد در سایر قاره ها هست دچار عذاب میشوند.Ÿ